Падзеі мінулага тыдня

Сёння ў мяне быў па ідэі чацвёрты дзень практыкі ў рэдакцыі газеты “Астравецкая праўда”. Атрымаўшы заданне, наладзіўшы кантакт з будучымі калегамі, мы з сяроўкай пайшлі боўтацца па гарадку. Праз гадзіны дзве прыходжу да хаты да цёткі, бачу, яна ўся чырвоная і слезы ў вачах. Кажуць, бабця наша памірае.

Кажуць, бабця мая памірае. Бачыла я яе яшчэ ўчора. Нават спалохалася і стала мне неяк асабіста сумна. Сухенькая, маленькая і старэнькая яна ляжала на ложку ў зале. Я і не думала, што яна можа стаць іменна такой, якая ляжала тады. Як дрэўца… што не палівалі і за якім не было патрэбнага нагляду. Наўрад яна нават мяне пазнала, а расчырванелая маці ўсё ў слезы ды “падыдзі”, усе “падыдзі да бабулкі сваёй”. А нашто падходзіць да яе мне? Што зраблю я? ці так не бачу? Зрок, канешне, не ідэальны, але з блізу бачу добра, тым больш я была ў акулярах. Нашто чапаць, пытаецца, такого чалавека які нават можа і не помніць цябе ўжо? І не ад таго, што ты не запомніўся ці не маеш сэнсу, а таму, что памяць ужо не такая… успаміны пакідаюць, з кожнай мінутай сціраюцца.

Кажуць, бабця мая памірае. Але ў нас з ёй няма пяшчотных успамінаў, нейкай асабістай любові ці адносін. Проста яна была маёй бабуляй, да якой я прыязджала не так часта. Да і размаўлялі на розныя тэмы абы пра што мы не часта, а то і зусім не было такіх рэчаў. Бацькі ў дзяцінстве не часта мяне да родных адпраўлялі. Выхоўвалі сама. Таму я такая спакойная і нейкая чужаватая. Не разумею іх адносін і паводзін іншы раз.

Кажуць, бабця наша памірае. Круцяцца кале яе, маленькай, як пчолы, дочкі і сестры дый плачуць. Бегаюць усё туды ды сюды расчырванелыя. Прыбіраюць гэты гнілы, засолены дом, у якім, здаецца, выкінула бы ўсё і самаго знясла б з фундаментам. Мычыць бабуля, бухае голас, глядзіць у нікуды – не магу злавіць яе погляд, а вочкі амаль пустыя… А рэчы старыя выкідваюць, здаецца, бы апошняе ад душы адрываюць, хаця ад рэчы той амаль нічога і не засталося. На століку каля бабці розныя прысмакі – адных сокаў тры розныя пушкі. Цукеркі ляжаць, пячэнне і яшчэ нейкія асалодкі. Гладзіш на іх, а потым на маленькую і суханькую бабцю і думаешь: “А навошта яны ж ёй цяпер?”. І зноў на розум ідзе старая ісціна: пачынаем берагчы толькі тады, калі ўжо і не ўласны нічожа зрабіць у сітуацыі. Спытайце: “Чаму ж раней бананаў і сокаў ёй не куплялі? Чаму ж раней не з’язджаліся? Чаму ж не думалі над тым, што можа яе ў ложка палажыць?”

Кажуць, бабця наша памірае. Пазаўчора пыязджала дакторка на дом, слухала яе, пытанні задавала. Прычыну, па якой бабця злягла, назвалі дыпрэссіяй. Вось такая казка пра белага бычка… А дочкі – мае цёткі і матуля ў тым ліку – прыйшлі да высновы, што ўсё ад таго, што карову прадалі. А як там для вясковага чалавека прадаць карову? Ні каровы – ні жыцця. Яшчэ былі варыянты, што ўнука забралі, дый яна страцілася. Шукае яго поглядам і найсці не можа. А мне здаецца, курвы жылі з ёй і ўсе.

Кажуць, бабця мая памірае. Усё ходзяць каля яе, круцяцца беспрыстанна. Быццам важныя яны і без іх яна не зможа. Аль мо так. Толькі што сестры бабці паехалі дахаты. Дык слухаю пасля размову тетак праз сцяну і прыходжу да высновы: такі парадак у гэтай хаце і ў гэтых людзей – спачатку пахваліць у вочы, а затым аблаяць, калі пойдуць. І ты добры, калі язык павесіўшы на бараду выконваешь іх парады. Інакш і паскуднік, і брыдота, і чужы і непатрэбны і пайшоў вон! Нее, не таго поля я ягада.

Кажуць, бабця мая памірае. За сценкай у невялікай кухні плача маці. Плача і прыгаварвае, як сумна ёй, як усе здарылася хутка… плача маці, сястра слёзы пускае, а я ні слова сказаць не магу і слёзы не ідуць, нешта не тое. А заплакаць наўмысна ў мяне не хапае духу. Плакаць павінна толькі тады, калі ком да горла падыходзіць і слёзы самі ліюцца.

Сення ноччу сказалі, што бабця наша памерла. Толькі мы прыехалі дахаты ў Астравец, леглі спаць крыху перакусіўшы пасля дарогі, як чую ў трэцім часе звоняць з вескі. А па якой прычыне ім званіць ноччу? Канешне, каб сказаць, што бабця наша памерла. І чую, як плача цётка, і адчуваю, як сама я стамілася і што цела маё цяжкае і што сплю я.

Сказалі, бабця мая памерла. Гляджу на яе, прыжогую, сабраную ў апошні раз у апошняю дарогу і ўсе роўна не магу пусціць слязу. Аж неяк сорамна за сябе, але што зрабіць, калі сапраўды не ідзе? Сяджу кале яе, разглядаю. У гэты раз яна здалася паўнейшай нейкай і спакайнейшай.

Сказалі, бабця наша памерла. Цёткі ходзяць ды павучаюць кожнага. Маці наўмысна суне да гроба. Як быццам я не бачыла чаго. Навошта сто разоў казаць чалавеку “пайшлі, сядзь пасядзі”, калі ён павінен па сваёй волі і толькі сам, калі захоча, ісці і сядзець.

Сказалі, бабця мая памерла. Цяжка было з ёй развітвацца, але спакойна.

 

Top